Lubomir to najwyższy szczyt Beskidu Makowskiego i jeden z łatwiejszych celów na krótką górską wycieczkę. Na szczycie czeka na Ciebie Obserwatorium Astronomiczne im. Tadeusza Banachiewicza. Wybierz tę trasę i znajdź się bliżej gwiazd!
Lubomir szczyt – co warto wiedzieć?
- Lubomir osiąga wysokość 904 m n.p.m. i oficjalnie jest najwyższym szczytem Beskidu Makowskiego, należącym do Korony Gór Polski.
- Góra leży w Małopolsce, około 30 km na południe od Krakowa, w paśmie Lubomira i Łysiny (pogranicze Beskidu Makowskiego i Wyspowego).
- Szczyt Lubomira jest zalesiony, dlatego nie będziesz podziwiać z niego rozległych panoram.
- Na wierzchołku znajduje się Obserwatorium Astronomiczne im. Tadeusza Banachiewicza – jedyny taki obiekt na szczycie w Koronie Gór Polski.
- Na Lubomir prowadzi kilka szlaków turystycznych. Najkrótszy z nich wiedzie z Przełęczy Jaworzyce (znaki czerwone) i zajmuje ok. 1-1,5 godziny spokojnego marszu.
- Alternatywne trasy wiodą m.in. zielonym szlakiem z Węglówki (ok. 5 km, 2 godz.) oraz czerwonym szlakiem od schroniska PTTK Kudłacze (ok. 3,5 km, 1 godz. 15 min). Możesz też wybrać dłuższe podejścia startujące w dolinach (np. z Pcimia lub Lubnia).
Gdzie znajduje się Lubomir i dlaczego należy do Korony Gór Polski?
Góra Lubomir znajduje się w województwie małopolskim, na pograniczu Beskidu Makowskiego i Beskidu Wyspowego. Leży w paśmie Lubomira i Łysiny, mniej więcej w połowie drogi między Myślenicami a Mszaną Dolną (ok. 30-35 km od Krakowa). Administracyjnie szczyt położony jest na terenie gminy Wiśniowa, niedaleko wsi Węglówka oraz Kobielnik. Ciekawostką jest nazwa – do lat 30. XX w. góra nosiła nazwę Łysina, lecz przemianowano ją na Lubomir na cześć księcia Kazimierza Lubomirskiego, który podarował teren pod budowę pierwszego obserwatorium.
Lubomir zalicza się do Korony Gór Polskich jako najwyższy szczyt Beskidu Makowskiego. Korona Gór Polski to popularne zestawienie 28 szczytów – najwyższych w każdym pasmie górskim naszego kraju. Choć wysokość Lubomira (904 m n.p.m.) nie imponuje w porównaniu z tatrzańskimi wzniesieniami, to jednak zasługuje na swoje miejsce w koronie, jako właśnie najwyższy punkt pasma w Beskidzie Makowskim.
Zobacz też: Korona Gór Polski: szczyty, które musisz zdobyć. Lista i praktyczne porady
Jakie szlaki prowadzą na Lubomir i który z nich jest najkrótszy?
Na Lubomir prowadzi kilka dobrze oznakowanych szlaków. Wszystkie trasy są dość krótkie i nietrudne technicznie. Dzięki temu możesz wejść na szczyt niemal o każdej porze roku, nawet bez długich przygotowań. Nie znajdziesz tu stromych ekspozycji ani łańcuchów, więc wyprawa nadaje się dla początkujących, rodzin z dziećmi czy osób szukających spokojnego spaceru.
Jak możesz zdobyć szczyt Korony Gór Polskich w Beskidzie Makowskim? Wybierz:
- szlak czerwony z Przełęczy Jaworzyce – najkrótsza i najszybsza trasa. Jego długość ok. 2,2-3 km (w zależności skąd startujesz), przewyższenie ok. 330 m, czas wejścia około 1 godziny 15 minut;
- szlak czerwony ze schroniska PTTK Kudłacze – bardzo popularna trasa ciągnąca się przez ok. 3,5-3,8 k; pokonasz ją w ok. 1,5 godziny. Szlak jest łagodny i widokowy, a po drodze można odwiedzić klimatyczne schronisko Kudłacze;
- szlak zielony z Węglówki (gm. Wiśniowa) – wariant dla osób, które chcą zaplanować dłuższy spacer na ok. 5-5,2 km. Wejście na Lubomir zajmie ok. 2 godziny. Podejście jest równomierne i nietrudne kondycyjnie, wiedzie przez cichy las – dobra opcja na rodzinną wyprawę.
Możesz też wybrać dłuższe trasy z dolin, np.:
- żółty szlak z Lubnia – później łączący się z czerwonym przez Trzy Kopce, o długości ok. 11 km (4-5 godz. podejścia);
- szlak czarny z Pcimia przez Łysinę (ok. 9-10 km, 3-4 godz.).
Najkrótszy szlak na Lubomir to zdecydowanie czerwony z Przełęczy Jaworzyce. Jeśli zależy Ci na błyskawicznym zdobyciu szczytu (np. kompletujesz Koronę Gór Polski w szybkim tempie), będzie to najlepszy wybór. Istnieje również wariant ekstremalnie krótki – zielony szlak z przysiółka Lipnik-Majdanówka, który ma tylko 1,8 km długości i można nim wejść na Lubomir w niespełna godzinę. Jest to jednak opcja dla zmotoryzowanych (parking w Majdanówce) i rzadziej wybierana.
Sprawdź także: Beskid Wyspowy – czym wyróżnia się ten malowniczy region?
Jak dojść na Lubomir z Przełęczy Jaworzyce czerwonym szlakiem i ile czasu to zajmuje? Najkrótszy szlak
Przełęcz Jaworzyce (ok. 579 m n.p.m.) to najdogodniejszy punkt wyjścia na Lubomir. Przełęcz znajduje się na granicy miejscowości Węglówka i Kobielnik – dojedziesz tam np. z Myślenic przez miejscowość Wiśniowa. Na przełęczy stoi drogowskaz kierujący na „Gościniec pod Lubomirem” – od tego miejsca rusza czerwony szlak na szczyt.
A co dalej?
- Początkowo trasa wiedzie wąską asfaltową drogą przez las, łagodnie pod górę.
- Po ok. 1 km marszu miniesz po prawej stronie obszerny parking i zadaszone wiaty (to wspomniany Gościniec pod Lubomirem – leśny zajazd z domową kuchnią i noclegami).
- Zatrzymaj się na polanie, aby podziwiać pierwsze widoki – przy dobrej pogodzie zobaczysz stąd pasmo Beskidu Wyspowego: m.in. Wierzbanowską Górę, Łopień, Śnieżnicę, Mogielicę, Ćwilin, Lubogoszcz, a na horyzoncie majaczą nawet Gorce. To miła nagroda już na początku wycieczki.
- Dalej szlak czerwony skręca w leśną ścieżkę. Czeka Cię przyjemna wędrówka bukowo-jodłowym lasem, z umiarkowanym nachyleniem – podejście jest ciągłe, ale niezbyt forsowne (łączne przewyższenie to ~330 m). Co kilka minut napotkasz drewniane ławeczki i tablice ścieżki edukacyjnej „Wielcy astronomowie znani i mniej znani”. Ta krótka ścieżka dydaktyczna (8 tablic) prezentuje ciekawostki o astronomii i historii obserwatorium – warto rzucić okiem na te informacje podczas marszu.
- Po około godzinie (1:15-1:20 h przeciętnym tempem) powinieneś dotrzeć na szczyt Lubomira.
Tu las się przerzedza, a Twoim oczom ukaże się budynek obserwatorium astronomicznego z charakterystyczną białą kopułą. Obok stoi drewniana wieża widokowa oraz tabliczka oznaczająca szczyt Lubomir 904 m n.p.m. Na polance za obserwatorium znajdziesz ławki, gdzie można odpocząć, posilić się i nacieszyć spokojem lasu.
Wrócić możesz tą samą trasą lub kontynuować czerwonym szlakiem dalej na sąsiednie wzniesienia (Łysinę i Trzy Kopce) – to zaledwie kilkanaście minut dodatkowego marszu.
Czy trasa z Wiśniowej lub Pcimia jest dobrą alternatywą dla bardziej wymagających turystów?
Zdecydowanie tak – pod warunkiem że masz czas! Wejścia z dolin pozwalają lepiej poznać zakątki Beskidu Makowskiego. Możesz poczuć prawdziwy klimat beskidzkiej wędrówki, z dala od głównych szlaków. Dla mniej wprawionych osób lub rodzin z dziećmi lepszy będzie jednak wariant krótszy (Jaworzyce lub Kudłacze).
Jeśli krótkie wejście to dla Ciebie za mało i masz ochotę na dłuższą wędrówkę, rozważ szlaki startujące z pobliskich miejscowości Wiśniowa lub Pcim. Stanowią one świetną alternatywę dla osób, które chcą spędzić więcej czasu na trasie i nieco się zmęczyć.
Gdzie najlepiej zaparkować samochód przed wyruszeniem na szlak?
Najbardziej polecane miejsce to okolice Przełęczy Jaworzyce od strony Węglówki. Znajduje się przy niej niewielki plac (miejsce na zaledwie 2 samochody obok wiaty turystycznej), lecz zazwyczaj trudno tam o wolne miejsca.
Na szczęście ok. 1 km wyżej, już na trasie czerwonego szlaku, przygotowano nowy, utwardzony parking na kilkanaście aut. Aby do niego dotrzeć, na przełęczy skręć w wąską asfaltową drogę (zgodnie ze znakami „Gościniec pod Lubomirem”) i podjedź pod górę około kilometra. Po prawej stronie zobaczysz parking i wiaty. Jest on bezpłatny.
Jeśli wolisz startować z innej strony, oto dodatkowe wskazówki.
- Węglówka/Kobielnik (szlak zielony) – tutaj brak oficjalnego parkingu przy szlaku. Auto najlepiej zostawić we wsi – np. przy kościele, szkole lub na poboczu koło ostatnich zabudowań. Czasem miejscowi udostępniają turystom płatne miejsce na posesji.
- Pcim – Schronisko Kudłacze – do schroniska na Kudłaczach można dojechać krętą, górską drogą od strony Pcimia (dzielnica Pcim-Działy). Około 500 m przed schroniskiem znajduje się przestronny parking leśny (płatny, ok. 10-15 zł/dzień).
Dlaczego Lubomir to idealne miejsce do obserwacji nieba i gór?
Na szczycie góry Lubomir czeka na Ciebie coś wyjątkowego – możliwość obserwacji gwiazd z obserwatorium im. Tadeusza Banachiewicza. Lubomir to doskonałe miejsce na podziwianie nieba, bo znajduje się w sporym oddaleniu od miejskich świateł i jest położony wśród lasów. Dzięki temu jest ono niezwykle ciemne i czyste.
Pierwszą górską stację astronomiczną zbudowano w latach 20. XX wieku. Krakowscy astronomowie wybrali Lubomir (wtedy Łysinę) z powodu doskonałych warunków do obserwacji nieba, niemożliwych w oświetlonym Krakowie.
Współcześnie, nowoczesne obserwatorium funkcjonuje tam od 2007 roku. Naukowcy prowadzą tam pokazy nieba i Słońca dla turystów. Tu możesz spojrzeć przez teleskop i podziwiać planety, gwiazdy i mgławice.
Lubomir bywa nazywany „górą gwiazd” także z powodu historycznych odkryć. To tutaj polscy astronomowie po raz pierwszy w niepodległej Polsce odkryli nową kometę (Kometa Orkisza, 1925 r.) oraz współodkryli kolejną w 1936 r. Takie osiągnięcia dały temu miejscu status legendarnego w świecie polskiej astronomii.
Jakie są godziny otwarcia i zasady zwiedzania Obserwatorium astronomicznego im. Tadeusza Banachiewicza?
Obserwatorium astronomiczne na Lubomirze jest otwarte dla turystów w wybrane dni – głównie w weekendy oraz przy sprzyjającej pogodzie. Standardowo w sezonie wiosenno-letnim placówka udostępniana jest w soboty i niedziele w godzinach ok. 11:00-17:00.
Wejścia odbywają się o pełnych godzinach (np. 11:00, 12:00, 13:00, a ostatnie o 16:00). Nie musisz wcześniej rezerwować biletów – wystarczy pojawić się przed drzwiami o jednej z tych godzin. Zwiedzanie odbywa się tylko z przewodnikiem (pracownikiem obserwatorium) i trwa około 30-45 minut. W tym czasie wysłuchasz krótkiej prelekcji o historii obiektu i prowadzonych badaniach. Jeśli warunki pozwolą – weźmiesz udział w pokazie na żywo przez teleskop.
Jakie unikalne zjawiska astronomiczne można zaobserwować w tym miejscu?
Możesz tu zobaczyć zjawiska, których w mieście zazwyczaj nie widać. Podczas dziennych pokazów widoczne są protuberancje i plamy na Słońcu, a nocą m.in. pierścienie Saturna, księżyce Jowisza oraz kratery na Księżycu. Ciemne niebo sprzyja też obserwacji mgławic, gromad gwiazd, Galaktyki Andromedy i wyraźnej Drogi Mlecznej. W okresie rojów meteorów, np. Perseidów, dobrze widać także spadające gwiazdy.
Jak przygotować się na wycieczkę na Lubomir?
Mimo że Lubomir nie jest wysoką górą, do każdej górskiej wycieczki warto się odpowiednio przygotować. Oto kilka praktycznych wskazówek, co ze sobą zabrać i jak się ubrać, aby wejście na najwyższy szczyt Beskidu Makowskiego było bezpieczne i przyjemne. Co ubrać i zabrać ze sobą?
- Wygodne obuwie – szlaki na Lubomir to w większości leśne ścieżki i drogi, miejscami kamieniste lub pokryte korzeniami. Załóż buty trekkingowe z dobrą przyczepnością – nawet krótka trasa może być śliski po deszczu czy liściach. Unikniesz w ten sposób poślizgnięć i skręceń kostki. Dobierz do tego wygodne i pochłaniające wilgoć skarpety, np. męskie skarpety trekkingowe light.
- Postaw na strój „na cebulkę” – pogoda w górach bywa zmienna, a na szczycie może wiać chłodny wiatr nawet latem. Najlepiej ubierz się warstwowo. Podstawą może być oddychająca koszulka z długim rękawem, tzw. longsleeve, która odprowadzi pot i zapewni Ci komfort termiczny podczas podejścia. Postaw np. na termoaktywną koszulkę z długim rękawem z kolekcji damskiej Brubeck. Na nią załóż warstwę ocieplającą – lekką polarową lub wełnianą bluzę z kolekcji Brubeck z wełny merino. Zabierz też kurtkę przeciwdeszczową lub wiatrówkę – nawet jeśli zapowiadają słońce, w górach zawsze lepiej mieć ochronę przed nagłym deszczem.
- Czapka i komin – niezależnie od pory roku warto mieć coś na głowę i szyję. Lekka czapka (np. z oddychającej wełny) ochroni Cię przed wychłodzeniem przy silniejszym wietrze na grzbiecie. Latem przyda się także jako osłona przed słońcem. Dodatkowo spakuj wielofunkcyjny komin, który ochroni Cię przed zimnem lub pyłem na szlaku.
- Prowiant i woda – choć trasa jest krótka, zawsze miej przy sobie coś do picia i jedzenia. Minimum to półlitrowa butelka wody na osobę – w upał weź więcej. Przyda się także drobna przekąska: baton energetyczny, kanapka albo czekolada, by uzupełnić kalorie.
- Mapa i naładowany telefon – szlaki na Lubomir są dobrze oznakowane, lecz zawsze miej przy sobie mapę turystyczną Beskidu Makowskiego lub aplikację z mapą w telefonie.
- Oświetlenie – jeśli istnieje szansa, że będziesz schodzić po zmroku (np. po udziale w wieczornym pokazie nieba w obserwatorium), zabierz latarkę czołową. W lesie po zachodzie słońca robi się zupełnie ciemno.
Przeczytaj także: Beskid Sądecki – najpiękniejsze szczyty, szlaki i widoki
Podsumowanie: Wybierz się na Lubomir i podziwiaj gwiazdy!
Wyprawa na Lubomir – najwyższy szczyt Beskidu Makowskiego – to znakomity pomysł na krótki, ale pełen wrażeń wyjazd w góry. W ciągu jednego dnia możesz zdobyć jeden ze szczytów Korony Gór Polski oraz spojrzeć co dzieje się na niebie! Wizytka w obserwatorium astronomicznym pozwoli Ci niemal dotknąć gwiazd.
Przygotuj się odpowiednio do wyprawy – nawet tak krótkiej. Jeśli szukasz wysokiej jakości sprzętu i ubrań na wędrówki (np. wspomniane longsleevy, bluzy, czapki, kominy i wiele więcej), koniecznie zajrzyj do sklepu Brubeck. W bogatej ofercie znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz, by każda górska wycieczka – taka jak na Lubomir – była komfortowa, bezpieczna i niezapomniana. Udanej wyprawy!
FAQ – najczęściej zadawane pytania o Lubomir szczyt
Czy wejście na szczyt Lubomira jest wymagające pod względem kondycyjnym?
Wejście na Lubomir (904 m n.p.m.) jest uznawane za jeden z łatwiejszych celów górskich, idealny dla początkujących i rodzin z dziećmi. Szlaki są dość krótkie, pozbawione stromych ekspozycji czy trudności technicznych typu łańcuchy. Najkrótsza trasa zajmuje około 1-1,5 godziny spokojnego marszu, co czyni szczyt dostępnym niemal dla każdego, bez konieczności długich przygotowań kondycyjnych.
W jakich godzinach można zwiedzać Obserwatorium Astronomiczne na Lubomirze?
Obserwatorium im. Tadeusza Banachiewicza jest udostępniane turystom głównie w weekendy przy sprzyjającej pogodzie. W sezonie wiosenno-letnim zwiedzanie odbywa się w soboty i niedziele, zazwyczaj między 11:00 a 17:00. Wejścia z przewodnikiem ruszają o pełnych godzinach (ostatnie o 16:00) i trwają od 30 do 45 minut.
Czy Lubomir zalicza się do Korony Gór Polski i jak uzyskać potwierdzenie zdobycia szczytu?
Tak, Lubomir oficjalnie należy do Korony Gór Polski jako najwyższy punkt Beskidu Makowskiego. Aby potwierdzić zdobycie szczytu do książeczki KGP, można skorzystać z pieczątki dostępnej na miejscu. Charakterystycznym punktem potwierdzającym obecność na wierzchołku jest tabliczka z oznaczeniem wysokości oraz budynek obserwatorium astronomicznego.
Jakie obuwie i warstwy ochronne wybrać na trasę w kierunku obserwatorium?
Mimo łagodnego charakteru trasy, zalecane są buty trekkingowe z dobrą przyczepnością ze względu na kamienie, korzenie i możliwość poślizgnięcia się na mokrych liściach. Najlepiej ubrać się „na cebulkę”, wybierając termoaktywny longsleeve jako bazę oraz warstwę ocieplającą, np. bluzę z wełny merino. Warto mieć w plecaku kurtkę przeciwdeszczową, lekką czapkę oraz komin, które ochronią przed zmiennymi warunkami i wiatrem na grzbiecie.
