Stawiały kroki tam, gdzie innym się nie udawało. Pokonywały wyzwania w górach najwyższych w czasach, gdy podbój Himalajów był domeną mężczyzn. Poznaj polskie himalaistki, którym udało się zdobyć niejeden spośród ośmiotysięczników i stały się inspiracją dla kolejnych pokoleń miłośniczek gór.
Najsłynniejsze polskie himalaistki – co warto wiedzieć?
- Przełomowym momentem w historii polskiego himalaizmu kobiecego była wyprawa w 1975 na Gaszerbrum.
- Jedną z najbardziej znanych polskich himalaistek jest Wanda Rutkiewicz, która jako pierwsza osoba z Polski zdobyła K2.
- Jako pierwsza kobieta na Broad Peak weszła Krystyna Palmowska.
- Kinga Baranowska to himalaistka, która zdobywa szczyty bez dodatkowego tlenu z butli.
- Dorota Rasińska-Samoćko to pierwsza Polka, która zdobyła wszystkie ośmiotysięczniki.
Początki kobiecego himalaizmu
Przez długi czas himalaizm był zdominowany przez mężczyzn. Pierwsze kobiety zdobywały szczyty już w XVIII wieku. Polski himalaizm kobiecy zrodził się natomiast w latach 70. XX wieku.
Przełomowym momentem była wyprawa na Gaszerbrumy, która odbyła się w 1975 roku. Była kobieca i co ważne, zorganizowana i poprowadzona przez Polki. Wyprawie przewodziła Wanda Rutkiewicz, natomiast w zespole znalazła się Halina Krüger-Syrokomska i Anna Okopińska.
Wejście na Gaszerbrum II pozwoliło pobić kobiecy rekord wysokości (polski i europejski). Było to pierwsze wejście w zespole czysto kobiecym.
Dowiedz się też: Najtrudniejsze szlaki w Tatrach dla doświadczonych wędrowców. Przegląd 5 propozycji
Poznaj kobiety polskiego himalaizmu
Czas dowiedzieć się, jakie są polskie himalaistki, które przetarły szlaki w górach najwyższych i stały się inspiracją dla kolejnych pokoleń.
Wanda Rutkiewicz
Trudno byłoby zacząć tę listę od innego nazwiska. Wanda Rutkiewicz była pierwszą kobietą (i pierwszą osobą z Polski), która zdobyła bez tlenu K2, uznawany za najtrudniejszy i najbardziej niebezpieczny ośmiotysięcznik. Wyprzedziła tym samym znanych polskich himalaistów – Kukuczkę i Wielickiego.
Ta wybitna alpinistka i himalaistka samodzielnie weszła na Czo Oju i Annapurnę. To ona stanęła na dziewiczym szczycie Gaszerbrum III. W 1978 roku wyruszyła na Mount Everest, czyli górę określaną jako Dach Świata. Była trzecią kobietą w historii, której udało się to osiągnąć.
Wanda Rutkiewicz weszła również na Nanga Parbat, co zrobiła w kobiecym składzie. Dokonała tego z Anną Czerwińską i Krystyną Palmowską. Łącznie zdobyła osiem ośmiotysięczników.
Nim rozpoczęła przygodę w górach najwyższych, wspinała się w Tatrach, a później w Alpach.
Zaginęła w 1992 roku na zboczach Kanczendzongi, kiedy realizowała projekt nazwany przez nią „Karawaną do marzeń”. Chciała zdobyć Koronę Himalajów i Karakorum. Ciała Wandy Rutkiewicz nie udało się odnaleźć.
Krystyna Palmowska
Współpracowała blisko z Anną Czerwińską, z którą była między innymi na wyprawach w Himalajach i Karakorum. Ten zgrany duet brał udział w organizowanej przez Wandę Rutkiewicz wyprawie Ladies Expedition.
Krystyna Palmowska to pierwsza kobieta, której udało się zdobyć Broad Peak w 1983 roku. Na tę wyprawę również wybrała się z Czerwińską, jednak ta wycofała się przed wierzchołkiem. Zdobyła też inny ośmiotysięcznik – Nanga Parbat.
Zginęła w 2025 roku w Tatrach Słowackich.
Anna Czerwińska
Jako druga Polka stanęła na Mount Evereście – zrobiła to w 2000 roku. Co warto wiedzieć, miała wtedy 51 lat, co czyni ją najstarszą kobietą, która tego dokonała. Wejście na Mount Everest sprawiło, że zdobyła Koronę Ziemi jako druga osoba z Polski.
Historia pasji Anny Czerwińskiej zaczyna się w Tatrach, jednak w końcu zapragnęła spróbować swoich sił w górach wysokich. Brała udział w organizowanej przez Wandę Rutkiewicz wyprawie Ladies Expedition, jednak musiała zrezygnować z ataku szczytowego na Gaszerbrum III z powodu kontuzji nogi.
Kinga Baranowska
To kobieta, która ma na koncie rekordową liczbę zdobytych ośmiotysięczników. Na trzy z nich weszła jako pierwsza kobieta z Polski – mowa o Kanczendzondze, Manaslu i Dhaulagiri. Dzięki temu Polska została pierwszym krajem, z którego kobiety zdobyły wszystkie czternaście ośmiotysięczników.
Warto wiedzieć, że Kinga Baranowska wchodzi na szczyt bez dodatkowego tlenu z butli, a także bez pomocy szerpów. Zdobyła między innymi Czo Oju, Broad Peak, Nanga Parbat. Stanęła także na ośmiotysięczniku Lhotse – była pierwszą kobietą z Polski, która zrobiła to bez użycia tlenu z butli.
Halina Krüger-Syrokomska
To inicjatorka pokonywania trudnych dróg w Tatrach, w zespołach czysto kobiecych. Była prekursorką wspinania się kobiet, które zachęcała do podejmowania wyzwań. Przygodę w górach wysokich zaczęła w 1970 roku, gdy zdobyła Szczyt Lenina mający ponad 7000 m n.p.m.
W 1975 roku stanęła na Gaszerbrum II w towarzystwie Anny Okopińskiej. Jej partnerką do wspinaczki przez jakiś czas była też Wanda Rutkiewicz. To właśnie z nią dokonała pierwszego kobiecego przejścia wschodniego filara norweskiej ściany Trollryggen.
Zmarła w 1982 roku podczas wyprawy na K2.
Przeczytaj: Wielka Korona Tatr – co powinieneś wiedzieć przed wyprawą na najwyższe szczyty?
Te polskie himalaistki również warto znać!
To jeszcze nie wszystkie kobiety, które w górach potrafią dokonać tego, co wydaje się niemożliwe. Warto wspomnieć również o Annie Lichocie, która jako trzecia Polka zdobyła Koronę Ziemi. Wspinaczki traktuje jako okazję do zrobienia czegoś dobrego dla innych. Wspinała się, żeby zdobyć środki na sfinansowanie Szkoły Pokoju w Nepalu czy na rzecz domu dziecka w Gdańsku.
Magdalena Gorzkowska jako najmłodsza Polka w historii zdobyła Mount Everest. Zajmowała się lekkoatletyką, a po zakończeniu tej sportowej kariery rozpoczęła wspinanie się na szczyty między innymi w Alpach. Zdobyła Mont Blanc, ale sukcesem na jej koncie jest także stanięcie na szczycie Kilimandżaro.
Dorota Rasińska-Samoćko to pierwsza Polka, która zdobyła wszystkie czternaście ośmiotysięczników. W 2022 w trzy miesiące weszła aż na siedem z nich, co pozwoliło jej ustanowić rekord. To druga Polka, która stanęła na szczycie Kanczendzongi. Dorota Rasińska-Samoćko realizuje wyprawy bez wsparcia teamu sponsorskiego. Korzysta z tlenu z butli w ograniczonym zakresie oraz z pomocy wyłącznie jednego szerpa.
Sprawdź również: Jak wejść na Giewont? Porady, jak krok po kroku dotrzeć do tatrzańskiego szczytu
Podsumowanie: Znasz już ważne polskie himalaistki!
Wanda Rutkiewicz, Krystyna Palmowska, Anna Czerwińska, Kinga Baranowska i Halina Krüger-Syrokomska to polskie himalaistki, które przetarły szlaki w górach najwyższych, stając się inspiracją dla innych kobiet. Nie można zapominać o Annie Lichocie, Magdalenie Gorzkowskiej i Dorocie Rasińskiej-Samoćko, które również mają ważne sukcesy na koncie. Polki stawiały kroki tam, gdzie wcześniej nie było prawie nikogo, tworząc ważną historię.
Jeśli inspirują Cię polskie himalaistki i też chcesz spróbować swoich sił w górach (choćby znacznie niższych), odpowiednio przygotuj się do wyprawy. Oprócz sprzętu zadbaj o komfortowe ubranie, które znajdziesz w sklepie Brubeck! Wybieraj spośród elementów stylizacji wykonanych z materiałów odprowadzających wilgoć i dbających o komfort termiczny.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o polskie himalaistki
Która Polka jako pierwsza na świecie zdobyła Mount Everest i w którym roku to nastąpiło?
Pierwszą Polką (oraz pierwszą osobą z Europy i trzecią kobietą w historii), która stanęła na szczycie Mount Everestu, była Wanda Rutkiewicz. Dokonała tego 16 października 1978 roku o godzinie 13:45.
Które polskie himalaistki jako pierwsze stanęły na szczycie K2 bez użycia tlenu z butli?
Pierwszą Polką, która stanęła na szczycie K2 bez wspomagania tlenem z butli, była Monika Witkowska (lipiec 2022 r.). Wcześniej wybitne sukcesy bez tlenu na innych ośmiotysięcznikach odnosiła Kinga Baranowska, która jako pierwsza Polka zdobyła bez dodatkowego tlenu m.in. Dhaulagiri, Manaslu i Kanczendzongę.
Ile polskich kobiet zdobyło do tej pory pełną Koronę Himalajów i Karakorum?
Do tej pory (marzec 2026 r.) tylko jedna Polka zdobyła wszystkie 14 ośmiotysięczników, kompletując Koronę Himalajów i Karakorum. Jest nią Dorota Rasińska-Samoćko, która dokonała tego wyczynu w rekordowym tempie, kończąc projekt jesienią 2024 roku wejściem na Sziszapangmę. Stała się tym samym pierwszą Polką w elitarnym klubie zdobywców wszystkich najwyższych szczytów świata.
Jakie odznaczenia państwowe otrzymały polskie himalaistki za promowanie Polski w sporcie światowym?
Najwybitniejsze polskie himalaistki były wielokrotnie honorowane za swoje zasługi. Wanda Rutkiewicz została odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Podobne wysokie odznaczenia (Ordery Odrodzenia Polski różnych klas) otrzymywały także inne zasłużone wspinaczki, jak Anna Czerwińska czy Kinga Baranowska, docenione za wybitne osiągnięcia sportowe oraz propagowanie idei alpinizmu i promowanie dobrego imienia Polski na arenie międzynarodowej.
