Broad Peak (Szeroki Szczyt, 8051 m n.p.m) to jeden z 14 8-tysięczników na ziemi, 12. pod względem wysokości. Położony jest w paśmie Karakorum, na granicy Chin i Pakistanu. Choć wielu uważa go za łatwiejszy niż K2 czy Mount Everest, to wciąż jedna z najtrudniejszych gór do zdobycia na świecie. Wyprawa w Karakorum wymaga wielomiesięcznego – jak nie „-letniego” – przygotowania kondycyjnego i sprzętowego oraz stosownych pozwoleń. Marzysz o Broad Peak? To musisz wiedzieć, zanim zaczniesz planować wyprawę.
Broad Peak (Szeroki Szczyt) – co warto wiedzieć?
- Broad Peak (8051 m n.p.m., 12. najwyższy szczyt świata) leży w masywie Baltoro Mustagh na granicy Pakistanu i Chin, ok. 9 km od K2.
- Masyw ma trzy główne wierzchołki 8000-metrowe – Broad Peak główny (8051 m n.p.m.), Rocky Summit (8028 m n.p.m.) i Broad Peak Central (8011 m n.p.m.) – oraz niższe formacje (np. Broad Peak North ok. 7490 m n.p.m.).
- Klasyczna droga wiedzie zachodnią flanką (wyznaczyli ją pierwsi zdobywcy 1957 r.).
- Brak dużych pionów sprawia, że bywa postrzegany jako technicznie łatwiejszy od K2 czy Mount Everestu, ale nadal wymaga doświadczenia i wytrzymałości.
- Broad Peak to niezwykle ważny szczyt dla polskich himalaistów. Pierwszymi Polakami na szczycie byli Jerzy Kukuczka i Wojciech Kurtyka (1982 r.). W 2013 r. polska wyprawa w składzie Maciej Berbeka, Tomasz Kowalski, Adam Bielecki i Artur Małek dokonała pierwszego zimowego wejścia. Niestety, podczas zejścia, w wyniku załamania pogody po ataku szczytowym, zginęli Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski, stając się legendami Broad Peak.
- Sezon na Broad Peak trwa latem (czerwiec-sierpień). Wyprawy komercyjne kosztują zwykle około 25-35 tys. USD za osobę, w zależności od organizatora i usług.
Czym charakteryzuje się Broad Peak i dlaczego jest celem ambitnych wspinaczy? Historia szerokiego szczytu
Broad Peak (lokalna nazwa w języku balti to Falchan Kangri) jest częścią grupy Gasherbrum w Karakorum, tuż obok K2. Pod względem wysokości to dwunasty najwyższy szczyt na ziemi, choć często mówi się o nim, jako o tym niższym, łatwiejszym 8-tysięczniku.
Nazwa „Szeroki Szczyt” odnosi się do rozległego, 1,5-kilometrowego grzbietu szczytowego. Geograficznie leży w strefie Baltoro Mustagh, przecinając granicę pakistańsko-chińską.
Ma trzy główne wierzchołki przekraczające 8000 m:
- Broad Peak główny (8051 m n.p.m.),
- Broad Peak Central (8011 m n.p.m.)
- Rocky Summit (8028 m n.p.m.).
Większość ośmiotysięczników ma tylko po jednym wierzchołku. Dwa mniejsze – Broad Peak North (ok. 7490 m n.p.m.) i Kharut Kangri (ok. 6942 m n.p.m.) – są niższe.
Pierwsze wejście na Broad Peak w stylu alpejskim
Pierwszego wejścia na Broad Peak dokonano 9 czerwca 1957 roku. Na szczycie stanęli członkowie austriackiej wyprawy: Marcus Schmuck (kierownik wyprawy), Fritz Wintersteller, Hermann Buh, Kurt Diemberger. To historyczne osiągnięcie zapisało się w dziejach himalaizmu nie tylko ze względu na sam fakt zdobycia ośmiotysięcznika, ale także tego, że dokonane zostało w stylu alpejskim.
Polski himalaizm a Broad Peak – polska wyprawa i góra Macieja Berbeki
Historycznie Broad Peak był celem licznych wypraw polskich himalaistów. Pierwsze wejście zimą odnotowano dopiero w 2013 roku przez ekipę Macieja Berbeki, Tomasza Kowalskiego, Adama Bieleckiego i Artura Małka. Organizatorem wyprawy był Krzysztof Wielicki – legenda w świecie polskiej wspinaczki wysokogórskiej. Wielicki dokonał pierwszego jednodniowego wejścia na Broad Peak 14 lipca 1984 r. Zrobił to w stylu alpejskim, bez zakładania obozów po drodze – zszedł prosto do bazy.
Zimowa wyprawa na Broad Peak zapisała się w historii polskiego himalaizmu, ale miała tragiczny finał. Czterej wspinacze dotarli na zimowy wierzchołek góry i umieścili tam polską flagę. Podczas dramatycznego zejścia, po gwałtownym załamaniu pogody, Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski zginęli. Bieleckiemu i Małkowi udało się w porę zejść i przetrwać trudne warunki. Początkowo, gdy Berbeka i Kowalski nie dotarli do obozu IV, zostali uznani za zaginionych. Po dwóch dniach doświadczony Wielicki wiedział, że brak kontaktu ze wspinaczami i trudne, zimowe warunki na górze oznaczają jedno – nie było już szans na odnalezienie ich żywych.
Broad Peak to wyjątkowa góra, która zapisała się na kartach bogatej historii polskiego himalaizmu. Wcześniej Maciej Berbeka już w 1988 r., prowadzony przez Andrzeja Zawadę, stał się pierwszą osobą, która zdobyła zimą przedwierzchołek Rocky Summit 8028 m n.p.m. – wierzył on, że w momencie samodzielnego wejścia, jest na samym szczycie Broad Peak. O tym, że nie udało mu się zdobyć Broad Peak zimą dowiedział się dopiero po powrocie. Mimo to Berbeka ustanowił zimowy rekord wysokości w Karakorum, który pobity został dopiero w 2011 roku.
Zobacz też: Najsłynniejsze polskie himalaistki. Poznaj ich osiągnięcia w górach wysokich!
Dlaczego Broad Peak uznawany jest jako trening przed najwyższym szczytem świata?
Pod względem trudności Broad Peak uchodzi za względnie „łatwy” 8-tysięcznik. Nie ma długich, stromych ścian skalnych, znanych np. z K2 ani bardzo technicznych fragmentów, jak słynna ściana Lhotse na Evereście (znajduje się ona na południowej flance masywu Everest–Lhotse, to stromy, lodowo-śnieżny odcinek drogi na Mount Everest od strony Nepalu, prowadzący z Obozu III do Obozu IV).
Niech jednak nie zwiodą Cię pozory. To wciąż jedna z najbardziej niebezpiecznych gór świata. Pamiętaj, że strefa powyżej 8000 m n.p.m. nazywana jest strefą śmierci. Zabójczo niskie ciśnienie, mroźne temperatury (zimą do -60°C, latem cieplej – między -40 a -20°C), bardzo mała zawartość tlenu w powietrzu – w takich warunkach przetrwać mogą tylko naprawdę doświadczeni wspinacze wysokogórscy.
Klasyczna droga na Broad Peak prowadzi zachodnią flanką z głównej bazy i właśnie nią dokonano pierwszego wejścia w 1957 roku. Trasa nie wymaga bardzo trudnej wspinaczki technicznej, ale jest długa i narażona na typowe zagrożenia wysokogórskie. Wspinacze muszą pokonać rozległe pola śnieżne oraz wąskie, eksponowane grzbiety, gdzie realnym ryzykiem są lawiny, szczeliny lodowcowe i nagłe załamania pogody. Szczególnie groźny bywa silny prąd strumieniowy, który na dużej wysokości potrafi uniemożliwić atak szczytowy.
Broad Peak, ze względu na wysokość i względnie znośne warunki podejścia, bywa traktowany jako poważny sprawdzian formy i aklimatyzacji przed trudniejszymi ośmiotysięcznikami, takimi jak K2 czy Mount Everest. Sama wyprawa jest wymagająca już na etapie podejścia – do bazy nie prowadzi żadna droga ani osada, a kilkunastodniowy trekking przez lodowiec Baltoro stanowi ważną część ekspedycji w Karakorum.
Sprawdź również: Hipotermia – objawy i zapobieganie wychłodzenia organizmu podczas zimowych wypraw
Jak wygląda logistyka i organizacja wyprawy na Broad Peak?
Przygotowania zaczynają się w Islamabadzie. Dlaczego tu? Islamabad jest administracyjną i logistyczną bramą do pakistańskiego Karakorum. To tutaj znajdują się urzędy wydające pozwolenia trekkingowe i wspinaczkowe, agencje obsługujące ekspedycje oraz lotnisko z połączeniami do północnej części kraju. W stolicy załatwia się formalności wizowe, odbiera permit na Broad Peak, a często także kompletuje sprzęt i finalizuje kwestie organizacyjne z lokalnym operatorem.
Z Islamabadu uczestnicy wyprawy najczęściej lecą samolotem do Skardu – głównego miasta regionu Baltistan i ostatniego dużego ośrodka przed górami. Gdy loty są odwołane (co zdarza się często z powodu pogody), alternatywą jest wielogodzinna podróż samochodem wzdłuż doliny rzeki Indus.
Ze Skardu jedzie się jeepami do Askole (ok. 3010 m n.p.m.), uznawanej za ostatnią zamieszkaną wioskę na trasie wypraw w rejon Broad Peak i K2. Dalej nie ma już dróg, sklepów ani infrastruktury – zaczyna się właściwa część ekspedycji.
Z Askole rusza kilkudniowy marsz przez lodowiec Baltoro, prowadzący przez Concordię – spektakularne skrzyżowanie lodowców.
Ile czasu zajmuje trekking do bazy przez lodowiec Baltoro?
Trekking do bazy Broad Peak przez lodowiec Baltoro liczy około 60-80 km. Przykładowe plany zakładają dojście do obozu bazowego w 6-8 dni marszu od Askole. Na trasie mija się m.in. obozowisko Jhola/Paiju, Urdukas (przystanek aklimatyzacyjny na 4150 m n.p.m.) i Goro I (4400 m n.p.m.), a potem charakterystyczny teren Concordia (4600 m n.p.m.) u stóp siedmiotysięczników.
Jak przebiega aklimatyzacja i zakładanie obozów?
Po dotarciu do bazy (4900 m n.p.m.) zwykle przewiduje się 7-10 dni aklimatyzacji.
Standardem przygotowań do wejścia na Broad Peak jest co najmniej jedno wyjście aklimatyzacyjne powyżej bazy, zakończone powrotem do niej. Często zakłada się kilka obozów pośrednich – zwykle trzy, a czasem także czwarty, położony na wysokości ok. 7400-7500 m n.p.m., tuż przed atakiem szczytowym.
Wspinaczka odbywa się zazwyczaj bez użycia dodatkowego tlenu. Zarówno polskie wyprawy, jak i większość ekspedycji komercyjnych działają w stylu bezbutlowym.
Ekspedycja musi też samodzielnie zorganizować zaplecze w bazie. Powstaje kuchnia polowa, namioty mieszkalne, toalety oraz namiot łączności. Na lodowcu nie ma prądu ani bieżącej wody, dlatego całe paliwo, gaz i zapasy trzeba dostarczyć z zewnątrz. Co więcej! Musisz także zaplanować wywóz śmieci pozostawionych po sobie!
Do kontaktu ze światem używa się telefonów satelitarnych lub radiotelefonów.
Przeczytaj także: Czym jest choroba wysokościowa? Objawy, skutki i zabopieganie
Jakie formalności i pozwolenia są niezbędne do zorganizowania wyprawy w Pakistanie?
Najczęściej formalności i pozwolenia do wejścia na Broad Peak zdobywa licencjonowana agencja górska. Z 3-4-miesięcznym wyprzedzeniem trzeba załatwić:
- Pozwolenie na wspinaczkę (Climbing Permit) – dotyczy szczytów powyżej 6500 m n.p.m.. Na ośmiotysięczniki w sezonie letnim naliczana jest opłata zasadnicza – dla Broad Peak jest to ok. 2500 USD za osobę.
- Opłatę środowiskową (Waste Management Fee) – wnoszona do Central Karakoram NP (ok. 190 USD od osoby).
- Oficera łącznikowego (Liaison Officer) – przydzielany do wszystkich ekspedycji na powyżej 6500 m n.p.m. Pokrywa się wszystkie koszty jego pobytu (żywność, zakwaterowanie, transport), włącznie z dojazdem, stratą ekwipunku itp.
- Gwarancję helikoptera ratunkowego – przed wyprawą wymagany jest depozyt finansowy na wypadek akcji ratunkowej z użyciem helikoptera (ok. 10 000 USD). Środki są uruchamiane tylko w razie realnej potrzeby ewakuacji. Jeżeli helikopter nie zostanie wezwany, pieniądze są zwracane.
Oprócz tego wymagana wiza turystyczno-wspinaczkowa Pakistanu, licencja PZA (dla Polaków), odpowiednie ubezpieczenie zdrowotne i turystyczne obejmujące wspinaczkę wysokogórską. Każda z agencji ma też własne procedury (zaliczki, płatność).
Jaki sprzęt i ubiór są ważne podczas ataku szczytowego na Broad Peak?
Atak Broad Peak wymaga wyposażenia typowego dla 8000-metrówki. Przygotuj m.in.:
- Ubrania:
- lekka bielizna termoaktywna (np. wełna merino),
- kilkuwarstwowe zestawy polarowe i softshellowe,
- na noc w bazie – gruby śpiwór do –30°C i ciepła puchowa kurtka.
- do ataku szczytowego – pełny puchowy kombinezon oraz grube spodnie puchowe.
- konieczne są też czapka polarowa, komin oraz dwie pary rękawic (cieńsze wewnętrzne i grube puchowe z gore-texem).
- na twarz – maska lub kominiarka z mikropolaru, okulary z UV.
- Buty
- Wysokogórskie buty puchowe typu „8000 m” z dwoma upięciami. Podczas biwakowania w obozach wysokościowych przydają się lekkie sandały lub buty do campu.
- Akcesoria:
- Czołówka z zapasem baterii,
- termos na napoje,
- kijki trekkingowe (łatwe do odpięcia rak),
- raki automatyczne (zapewniają pewność na oblodzeniach),
- czekan uniwersalny (na stromym śniegu),
- uprząż wspinaczkowa oraz karabinki, pętle (prusik) – używa się ich na odcinkach z założonymi linami,
- kask jest obowiązkowy ze względu na możliwość obrywu kamieni/kruszyzny.
Musisz wiedzieć, że nocne lub poranne temperatury na Broad Peak mogą spaść do –20 czy –25°C, z silnym wiatrem pogoda odczuwalna sięga –40 do –50°. Niezbędne są więc bardzo ciepłe ocieplacze na nogi i ciało (puch), a także grube, wełniane skarpety (co najmniej dwie pary na zmianę) i izolacyjne kamizelki. Termoaktywna odzież (wełniana bielizna, koszulki merino) skutecznie odprowadza pot i zachowuje ciepło.
Na szczycie panują ekstremalne warunki: przy bezwietrznej pogodzie –25°C i silnym wietrze nawet –50°C.
Lubisz wspinaczkę wysokogórską? Przygotuj się na nią! Wybierz odzież z Brubeck! Na wyprawę w wysokie góry przydadzą Ci się produkty z wełny merino: np. męska bluza Extreme Merino 2 oraz bokserki męskie z wełną merino zapewnią izolację w chłodnych warunkach. Panie mogą wybrać m.in. damską bluzę z zamkiem Extreme Merino oraz wełniane spodnie damskie Extreme Wool. Na co dzień do górskich wędrówek warto sięgnąć po pełny asortyment: w Brubeck znajdziesz wygodną odzież trekkingową, a także gotowe zestawy damskie i zestawy męskie. Polecamy także działy takie, jak odzież sportowa damska i odzież sportowa męska, które dadzą Ci komfort w każdych warunkach.
Jakie są największe zagrożenia podczas wspinaczki na Broad Peak?
Atak szczytowy na Broad Peak to kumulacja zagrożeń, które nie wybaczają błędów. Na co należy uważać?
- Choroba wysokościowa – powyżej 8000 m n.p.m. zaczyna się tzw. strefa śmierci, w której gwałtownie rośnie ryzyko obrzęku płuc (HAPE) i mózgu (HACE). Nawet doświadczeni wspinacze muszą kontrolować tempo zdobywania wysokości i dbać o pełną aklimatyzację. Jej brak prowadzi do odwodnienia, osłabienia, nudności oraz zaburzeń orientacji. Dlatego stosuje się wyjścia aklimatyzacyjne i zasadę stopniowego przyrostu wysokości.
- Ekstremalnie niskie temperatury i porywisty wiatr – prąd strumieniowy nad Karakorum przez większą część roku generuje bardzo silne wiatry, często przekraczające 100 km/h. W sezonie letnim są one słabsze, jednak ataki szczytowe planuje się nocą lub nad ranem, by wykorzystać krótkie okno stabilniejszej pogody. Szybkie wejście i zejście ograniczają ryzyko załamania warunków na grani.
- Szczeliny i zagrożenia lawinowe – na drodze występują szczeliny lodowcowe i zagrożenie lawinowe. Podczas wspinaczki możliwe są lokalne obrywy śniegu.
Podsumowanie
Broad Peak to bardzo wymagająca góra! Wejście na nią wiąże się najczęściej z wieloletnimi przygotowaniami kondycyjnym, a także z wieloma formalnościami, które należy dopiąć przed wyjazdem w Karakorum. Aby zdobyć Szeroki Szczyt, niezbędna jest umiejętność działania w ekstremalnych warunkach – przede wszystkim dobry sprzęt! Przygotuj się odpowiednio i zabierz ze sobą odzież z wełny merino z kolekcji Brubeck.