Broad Peak (Szeroki Szczyt, 8051 m n.p.m) to jeden z 14 8-tysięczników na ziemi, 12. pod względem wysokości. Położony jest w paśmie Karakorum, na granicy Chin i Pakistanu. Choć wielu uważa go za łatwiejszy niż K2 czy Mount Everest, to wciąż jedna z najtrudniejszych gór do zdobycia na świecie. Wyprawa w Karakorum wymaga wielomiesięcznego – jak nie „-letniego” – przygotowania kondycyjnego i sprzętowego oraz stosownych pozwoleń. Marzysz o Broad Peak? To musisz wiedzieć, zanim zaczniesz planować wyprawę.
Broad Peak (Szeroki Szczyt) – co warto wiedzieć?
- Broad Peak (8051 m n.p.m., 12. najwyższy szczyt świata) leży w masywie Baltoro Mustagh na granicy Pakistanu i Chin, ok. 9 km od K2.
- Masyw ma trzy główne wierzchołki 8000-metrowe – Broad Peak główny (8051 m n.p.m.), Rocky Summit (8028 m n.p.m.) i Broad Peak Central (8011 m n.p.m.) – oraz niższe formacje (np. Broad Peak North ok. 7490 m n.p.m.).
- Klasyczna droga wiedzie zachodnią flanką (wyznaczyli ją pierwsi zdobywcy 1957 r.).
- Brak dużych pionów sprawia, że bywa postrzegany jako technicznie łatwiejszy od K2 czy Mount Everestu, ale nadal wymaga doświadczenia i wytrzymałości.
- Broad Peak to niezwykle ważny szczyt dla polskich himalaistów. Pierwszymi Polakami na szczycie byli Jerzy Kukuczka i Wojciech Kurtyka (1982 r.). W 2013 r. polska wyprawa w składzie Maciej Berbeka, Tomasz Kowalski, Adam Bielecki i Artur Małek dokonała pierwszego zimowego wejścia. Niestety, podczas zejścia, w wyniku załamania pogody po ataku szczytowym, zginęli Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski, stając się legendami Broad Peak.
- Sezon na Broad Peak trwa latem (czerwiec-sierpień). Wyprawy komercyjne kosztują zwykle około 25-35 tys. USD za osobę, w zależności od organizatora i usług.
Czym charakteryzuje się Broad Peak i dlaczego jest celem ambitnych wspinaczy? Historia szerokiego szczytu
Broad Peak (lokalna nazwa w języku balti to Falchan Kangri) jest częścią grupy Gasherbrum w Karakorum, tuż obok K2. Pod względem wysokości to dwunasty najwyższy szczyt na ziemi, choć często mówi się o nim, jako o tym niższym, łatwiejszym 8-tysięczniku.
Nazwa „Szeroki Szczyt” odnosi się do rozległego, 1,5-kilometrowego grzbietu szczytowego. Geograficznie leży w strefie Baltoro Mustagh, przecinając granicę pakistańsko-chińską.
Ma trzy główne wierzchołki przekraczające 8000 m:
- Broad Peak główny (8051 m n.p.m.),
- Broad Peak Central (8011 m n.p.m.)
- Rocky Summit (8028 m n.p.m.).
Większość ośmiotysięczników ma tylko po jednym wierzchołku. Dwa mniejsze – Broad Peak North (ok. 7490 m n.p.m.) i Kharut Kangri (ok. 6942 m n.p.m.) – są niższe.
Pierwsze wejście na Broad Peak w stylu alpejskim
Pierwszego wejścia na Broad Peak dokonano 9 czerwca 1957 roku. Na szczycie stanęli członkowie austriackiej wyprawy: Marcus Schmuck (kierownik wyprawy), Fritz Wintersteller, Hermann Buh, Kurt Diemberger. To historyczne osiągnięcie zapisało się w dziejach himalaizmu nie tylko ze względu na sam fakt zdobycia ośmiotysięcznika, ale także tego, że dokonane zostało w stylu alpejskim.
Polski himalaizm a Broad Peak – polska wyprawa i góra Macieja Berbeki
Historycznie Broad Peak był celem licznych wypraw polskich himalaistów. Pierwsze wejście zimą odnotowano dopiero w 2013 roku przez ekipę Macieja Berbeki, Tomasza Kowalskiego, Adama Bieleckiego i Artura Małka. Organizatorem wyprawy był Krzysztof Wielicki – legenda w świecie polskiej wspinaczki wysokogórskiej. Wielicki dokonał pierwszego jednodniowego wejścia na Broad Peak 14 lipca 1984 r. Zrobił to w stylu alpejskim, bez zakładania obozów po drodze – zszedł prosto do bazy.
Zimowa wyprawa na Broad Peak zapisała się w historii polskiego himalaizmu, ale miała tragiczny finał. Czterej wspinacze dotarli na zimowy wierzchołek góry i umieścili tam polską flagę. Podczas dramatycznego zejścia, po gwałtownym załamaniu pogody, Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski zginęli. Bieleckiemu i Małkowi udało się w porę zejść i przetrwać trudne warunki. Początkowo, gdy Berbeka i Kowalski nie dotarli do obozu IV, zostali uznani za zaginionych. Po dwóch dniach doświadczony Wielicki wiedział, że brak kontaktu ze wspinaczami i trudne, zimowe warunki na górze oznaczają jedno – nie było już szans na odnalezienie ich żywych.
Broad Peak to wyjątkowa góra, która zapisała się na kartach bogatej historii polskiego himalaizmu. Wcześniej Maciej Berbeka już w 1988 r., prowadzony przez Andrzeja Zawadę, stał się pierwszą osobą, która zdobyła zimą przedwierzchołek Rocky Summit 8028 m n.p.m. – wierzył on, że w momencie samodzielnego wejścia, jest na samym szczycie Broad Peak. O tym, że nie udało mu się zdobyć Broad Peak zimą dowiedział się dopiero po powrocie. Mimo to Berbeka ustanowił zimowy rekord wysokości w Karakorum, który pobity został dopiero w 2011 roku.
Zobacz też: Najsłynniejsze polskie himalaistki. Poznaj ich osiągnięcia w górach wysokich!
Dlaczego Broad Peak uznawany jest jako trening przed najwyższym szczytem świata?
Pod względem trudności Broad Peak uchodzi za względnie „łatwy” 8-tysięcznik. Nie ma długich, stromych ścian skalnych, znanych np. z K2 ani bardzo technicznych fragmentów, jak słynna ściana Lhotse na Evereście (znajduje się ona na południowej flance masywu Everest–Lhotse, to stromy, lodowo-śnieżny odcinek drogi na Mount Everest od strony Nepalu, prowadzący z Obozu III do Obozu IV).
Niech jednak nie zwiodą Cię pozory. To wciąż jedna z najbardziej niebezpiecznych gór świata. Pamiętaj, że strefa powyżej 8000 m n.p.m. nazywana jest strefą śmierci. Zabójczo niskie ciśnienie, mroźne temperatury (zimą do -60°C, latem cieplej – między -40 a -20°C), bardzo mała zawartość tlenu w powietrzu – w takich warunkach przetrwać mogą tylko naprawdę doświadczeni wspinacze wysokogórscy.
Klasyczna droga na Broad Peak prowadzi zachodnią flanką z głównej bazy i właśnie nią dokonano pierwszego wejścia w 1957 roku. Trasa nie wymaga bardzo trudnej wspinaczki technicznej, ale jest długa i narażona na typowe zagrożenia wysokogórskie. Wspinacze muszą pokonać rozległe pola śnieżne oraz wąskie, eksponowane grzbiety, gdzie realnym ryzykiem są lawiny, szczeliny lodowcowe i nagłe załamania pogody. Szczególnie groźny bywa silny prąd strumieniowy, który na dużej wysokości potrafi uniemożliwić atak szczytowy.
Broad Peak, ze względu na wysokość i względnie znośne warunki podejścia, bywa traktowany jako poważny sprawdzian formy i aklimatyzacji przed trudniejszymi ośmiotysięcznikami, takimi jak K2 czy Mount Everest. Sama wyprawa jest wymagająca już na etapie podejścia – do bazy nie prowadzi żadna droga ani osada, a kilkunastodniowy trekking przez lodowiec Baltoro stanowi ważną część ekspedycji w Karakorum.
Sprawdź również: Hipotermia – objawy i zapobieganie wychłodzenia organizmu podczas zimowych wypraw
Jak wygląda logistyka i organizacja wyprawy na Broad Peak?
Przygotowania zaczynają się w Islamabadzie. Dlaczego tu? Islamabad jest administracyjną i logistyczną bramą do pakistańskiego Karakorum. To tutaj znajdują się urzędy wydające pozwolenia trekkingowe i wspinaczkowe, agencje obsługujące ekspedycje oraz lotnisko z połączeniami do północnej części kraju. W stolicy załatwia się formalności wizowe, odbiera permit na Broad Peak, a często także kompletuje sprzęt i finalizuje kwestie organizacyjne z lokalnym operatorem.
Z Islamabadu uczestnicy wyprawy najczęściej lecą samolotem do Skardu – głównego miasta regionu Baltistan i ostatniego dużego ośrodka przed górami. Gdy loty są odwołane (co zdarza się często z powodu pogody), alternatywą jest wielogodzinna podróż samochodem wzdłuż doliny rzeki Indus.
Ze Skardu jedzie się jeepami do Askole (ok. 3010 m n.p.m.), uznawanej za ostatnią zamieszkaną wioskę na trasie wypraw w rejon Broad Peak i K2. Dalej nie ma już dróg, sklepów ani infrastruktury – zaczyna się właściwa część ekspedycji.
Z Askole rusza kilkudniowy marsz przez lodowiec Baltoro, prowadzący przez Concordię – spektakularne skrzyżowanie lodowców.
Ile czasu zajmuje trekking do bazy przez lodowiec Baltoro?
Trekking do bazy Broad Peak przez lodowiec Baltoro liczy około 60-80 km. Przykładowe plany zakładają dojście do obozu bazowego w 6-8 dni marszu od Askole. Na trasie mija się m.in. obozowisko Jhola/Paiju, Urdukas (przystanek aklimatyzacyjny na 4150 m n.p.m.) i Goro I (4400 m n.p.m.), a potem charakterystyczny teren Concordia (4600 m n.p.m.) u stóp siedmiotysięczników.
Jak przebiega aklimatyzacja i zakładanie obozów?
Po dotarciu do bazy (4900 m n.p.m.) zwykle przewiduje się 7-10 dni aklimatyzacji.
Standardem przygotowań do wejścia na Broad Peak jest co najmniej jedno wyjście aklimatyzacyjne powyżej bazy, zakończone powrotem do niej. Często zakłada się kilka obozów pośrednich – zwykle trzy, a czasem także czwarty, położony na wysokości ok. 7400-7500 m n.p.m., tuż przed atakiem szczytowym.
Wspinaczka odbywa się zazwyczaj bez użycia dodatkowego tlenu. Zarówno polskie wyprawy, jak i większość ekspedycji komercyjnych działają w stylu bezbutlowym.
Ekspedycja musi też samodzielnie zorganizować zaplecze w bazie. Powstaje kuchnia polowa, namioty mieszkalne, toalety oraz namiot łączności. Na lodowcu nie ma prądu ani bieżącej wody, dlatego całe paliwo, gaz i zapasy trzeba dostarczyć z zewnątrz. Co więcej! Musisz także zaplanować wywóz śmieci pozostawionych po sobie!
Do kontaktu ze światem używa się telefonów satelitarnych lub radiotelefonów.
Przeczytaj także: Czym jest choroba wysokościowa? Objawy, skutki i zabopieganie
Jakie formalności i pozwolenia są niezbędne do zorganizowania wyprawy w Pakistanie?
Najczęściej formalności i pozwolenia do wejścia na Broad Peak zdobywa licencjonowana agencja górska. Z 3-4-miesięcznym wyprzedzeniem trzeba załatwić:
- Pozwolenie na wspinaczkę (Climbing Permit) – dotyczy szczytów powyżej 6500 m n.p.m.. Na ośmiotysięczniki w sezonie letnim naliczana jest opłata zasadnicza – dla Broad Peak jest to ok. 2500 USD za osobę.
- Opłatę środowiskową (Waste Management Fee) – wnoszona do Central Karakoram NP (ok. 190 USD od osoby).
- Oficera łącznikowego (Liaison Officer) – przydzielany do wszystkich ekspedycji na powyżej 6500 m n.p.m. Pokrywa się wszystkie koszty jego pobytu (żywność, zakwaterowanie, transport), włącznie z dojazdem, stratą ekwipunku itp.
- Gwarancję helikoptera ratunkowego – przed wyprawą wymagany jest depozyt finansowy na wypadek akcji ratunkowej z użyciem helikoptera (ok. 10 000 USD). Środki są uruchamiane tylko w razie realnej potrzeby ewakuacji. Jeżeli helikopter nie zostanie wezwany, pieniądze są zwracane.
Oprócz tego wymagana wiza turystyczno-wspinaczkowa Pakistanu, licencja PZA (dla Polaków), odpowiednie ubezpieczenie zdrowotne i turystyczne obejmujące wspinaczkę wysokogórską. Każda z agencji ma też własne procedury (zaliczki, płatność).
Jaki sprzęt i ubiór są ważne podczas ataku szczytowego na Broad Peak?
Atak Broad Peak wymaga wyposażenia typowego dla 8000-metrówki. Przygotuj m.in.:
- Ubrania:
- lekka bielizna termoaktywna (np. wełna merino),
- kilkuwarstwowe zestawy polarowe i softshellowe,
- na noc w bazie – gruby śpiwór do –30°C i ciepła puchowa kurtka.
- do ataku szczytowego – pełny puchowy kombinezon oraz grube spodnie puchowe.
- konieczne są też czapka polarowa, komin oraz dwie pary rękawic (cieńsze wewnętrzne i grube puchowe z gore-texem).
- na twarz – maska lub kominiarka z mikropolaru, okulary z UV.
- Buty
- Wysokogórskie buty puchowe typu „8000 m” z dwoma upięciami. Podczas biwakowania w obozach wysokościowych przydają się lekkie sandały lub buty do campu.
- Akcesoria:
- Czołówka z zapasem baterii,
- termos na napoje,
- kijki trekkingowe (łatwe do odpięcia rak),
- raki automatyczne (zapewniają pewność na oblodzeniach),
- czekan uniwersalny (na stromym śniegu),
- uprząż wspinaczkowa oraz karabinki, pętle (prusik) – używa się ich na odcinkach z założonymi linami,
- kask jest obowiązkowy ze względu na możliwość obrywu kamieni/kruszyzny.
Musisz wiedzieć, że nocne lub poranne temperatury na Broad Peak mogą spaść do –20 czy –25°C, z silnym wiatrem pogoda odczuwalna sięga –40 do –50°. Niezbędne są więc bardzo ciepłe ocieplacze na nogi i ciało (puch), a także grube, wełniane skarpety (co najmniej dwie pary na zmianę) i izolacyjne kamizelki. Termoaktywna odzież (wełniana bielizna, koszulki merino) skutecznie odprowadza pot i zachowuje ciepło.
Na szczycie panują ekstremalne warunki: przy bezwietrznej pogodzie –25°C i silnym wietrze nawet –50°C.
Lubisz wspinaczkę wysokogórską? Przygotuj się na nią! Wybierz odzież z Brubeck! Na wyprawę w wysokie góry przydadzą Ci się produkty z wełny merino: np. męska bluza Extreme Merino 2 oraz bokserki męskie z wełną merino zapewnią izolację w chłodnych warunkach. Panie mogą wybrać m.in. damską bluzę z zamkiem Extreme Merino oraz wełniane spodnie damskie Extreme Wool. Na co dzień do górskich wędrówek warto sięgnąć po pełny asortyment: w Brubeck znajdziesz wygodną odzież trekkingową, a także gotowe zestawy damskie i zestawy męskie. Polecamy także działy takie, jak odzież sportowa damska i odzież sportowa męska, które dadzą Ci komfort w każdych warunkach.
Jakie są największe zagrożenia podczas wspinaczki na Broad Peak?
Atak szczytowy na Broad Peak to kumulacja zagrożeń, które nie wybaczają błędów. Na co należy uważać?
- Choroba wysokościowa – powyżej 8000 m n.p.m. zaczyna się tzw. strefa śmierci, w której gwałtownie rośnie ryzyko obrzęku płuc (HAPE) i mózgu (HACE). Nawet doświadczeni wspinacze muszą kontrolować tempo zdobywania wysokości i dbać o pełną aklimatyzację. Jej brak prowadzi do odwodnienia, osłabienia, nudności oraz zaburzeń orientacji. Dlatego stosuje się wyjścia aklimatyzacyjne i zasadę stopniowego przyrostu wysokości.
- Ekstremalnie niskie temperatury i porywisty wiatr – prąd strumieniowy nad Karakorum przez większą część roku generuje bardzo silne wiatry, często przekraczające 100 km/h. W sezonie letnim są one słabsze, jednak ataki szczytowe planuje się nocą lub nad ranem, by wykorzystać krótkie okno stabilniejszej pogody. Szybkie wejście i zejście ograniczają ryzyko załamania warunków na grani.
- Szczeliny i zagrożenia lawinowe – na drodze występują szczeliny lodowcowe i zagrożenie lawinowe. Podczas wspinaczki możliwe są lokalne obrywy śniegu.
Podsumowanie
Broad Peak to bardzo wymagająca góra! Wejście na nią wiąże się najczęściej z wieloletnimi przygotowaniami kondycyjnym, a także z wieloma formalnościami, które należy dopiąć przed wyjazdem w Karakorum. Aby zdobyć Szeroki Szczyt, niezbędna jest umiejętność działania w ekstremalnych warunkach – przede wszystkim dobry sprzęt! Przygotuj się odpowiednio i zabierz ze sobą odzież z wełny merino z kolekcji Brubeck.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o to, jak przygotować się na Broad Peak
Jakie doświadczenie wysokogórskie jest wymagane, zanim zacznie się planować atak na Broad Peak?
Doświadczenie wysokogórskie przed atakiem na Broad Peak powinno obejmować wcześniejsze wejścia na szczyty powyżej 7000 m, znajomość technik lodowych oraz umiejętność poruszania się w terenie eksponowanym. Alpiniści muszą wykazać się odpornością na trudne warunki atmosferyczne, deficyt tlenu oraz długotrwałe przebywanie w strefie śmierci. Konieczne jest również opanowanie technik autoratownictwa oraz posiadanie doświadczenia w poruszaniu się na związanej linie w terenie lodowcowym.
Ile trwa standardowa aklimatyzacja na miejscu i jak wygląda logistyka bazy pod Broad Peak?
Standardowa aklimatyzacja pod Broad Peak trwa od 10 do 14 dni i obejmuje serię wyjść na coraz wyższe obozy, z powrotami do bazy głównej. Logistyka bazy pod szczytem opiera się na wsparciu tragarzy lokalnych do wysokości 4900 m n.p.m., gdzie rozstawiana jest baza główna. Wyższe obozy (C1 na 5800 m, C2 na 6400 m i C3 na 7100 m) wspinacze zakładają samodzielnie, transportując niezbędny sprzęt, żywność oraz butle tlenowe, jeśli planują ich użycie.
Czy Broad Peak jest uznawany za łatwy ośmiotysięcznik i jakie są największe zagrożenia techniczne na trasie?
Broad Peak uznawany jest za technicznie prostszy ośmiotysięcznik w porównaniu do K2 czy Nanga Parbat, jednak nadal stanowi poważne wyzwanie alpinistyczne. Największe zagrożenia techniczne na trasie obejmują strome odcinki lodowe między obozem drugim a trzecim, szczeliny lodowcowe w dolnych partiach góry oraz trudności skalne na grani szczytowej. Dodatkowe niebezpieczeństwa to nagłe załamania pogody, silne wiatry na grani szczytowej oraz ryzyko odmrożeń i choroby wysokościowej.
Jaki jest orientacyjny koszt wyprawy na Broad Peak (agencja vs. wyprawa samodzielna)?
Orientacyjny koszt wyprawy na Broad Peak z agencją wynosi między 25 000 a 40 000 USD, w zależności od standardu usług, liczebności grupy oraz dodatkowych opcji, takich jak tlen czy wsparcie Szerpów. Wyprawa samodzielna może kosztować od 15 000 USD, uwzględniając wydatki na pozwolenie wspinaczkowe (około 7000 USD), oficera łącznikowego (2000 USD), transport sprzętu, wyżywienie, ubezpieczenie oraz depozyt na ewentualną akcję ratunkową z użyciem śmigłowca.
